PROGRAM PROFILAKTYKI W ZESPOLE SZKÓŁ W KUPNIE

Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II
Gimnazjum im. Jana Pawła II

Zatwierdzony do realizacji na posiedzeniu Rady Pedagogicznej
w dniu 05.10. 2005 r.

ZAŁOŻENIA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

1. Szkolny Program Profilaktyki został opracowany na potrzeby Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Kupnie po zdiagnozowaniu środowiska szkolnego.
2. Analiza ankiet wskazała, że SPP powinien obejmować w szczególności działania i środki stosowane w celu zapobiegania agresji, przemocy, paleniu papierosów i spożywaniu napojów alkoholowych.
3. W SPP przedstawiono także działania mające na celu zapobieganie takim zachowaniom problemowym jak brak kultury osobistej, wagary oraz brak zainteresowania nauką,.
4. Działania realizowane w ramach SPP dotyczą także osób odpowiedzialnych za młodzież, tj. rodziców, opiekunów i nauczycieli.
5. Osobą kierującą realizacją SPP jest nauczyciel – koordynator powołany przez dyrektora szkoły.
6. Poszczególne elementy programu (np.: proponowany przez autora sposób realizacji) mogą ulegać modyfikacji.

   PODSTAWA PROGRAMOWA A PROGRAM PROFILAKTYKI

   Rozporządzenie MEN i Sportu z 26.02.2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. Nr 51/2002r., poz.458):

   Działalność edukacyjna szkoły jest określona przez:
   1. Szkolny zestaw programów nauczania, który obejmuje całą działalność szkoły z punktu widzenia dydaktycznego.
   2. Program wychowawczy szkoły, który opisuje w sposób całościowy wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym i jest realizowany przez wszystkich nauczycieli.
   3. Program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, który opisuje w sposób całościowy wszystkie treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.
   Szkolny zestaw programów nauczania, program wychowawczy szkoły oraz program profilaktyki tworzą wspólną całość. Ich przygotowanie i realizacja są zadaniem zarówno całej szkoły, jak każdego nauczyciela.

   Rozporządzenie MEN i Sportu z 31.01.2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 10/220r., poz.96) Ust. 2 otrzymuje brzmienie:
   Program wychowawczy szkoły i program profilaktyki, o których mowa w ust. 1 pkt.1, uchwala Rada Pedagogiczna po zasięgnięciu opinii Rady Rodziców i Samorządu Uczniowskiego.

   ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

   Diagnozę opracowano w oparciu o analizę:
   • wyników badań ankietowych prowadzonych wśród uczniów klas VI Szkoły Podstawowej oraz I-III Gimnazjum dotyczących samopoczucia dziecka w szkole, poczucia bezpieczeństwa, zaobserwowanych lub doświadczonych przejawów przemocy;
   • dokumentacji szkolnej, w tym dzienników lekcyjnych, klasowych zeszytów uwag; informacji nauczycieli o bieżących problemach wychowawczych;
   • rozmów z rodzicami;
   • informacji z instytucji współpracujących ze szkołą;
   • opinii uczniów wyrażanych w rozmowach z nauczycielami;
   • obserwacji uczniów i środowiska lokalnego.
   Na diagnozę środowiska szkolnego składają się również:
   • obserwacja zachowania uczniów;
   • analiza frekwencji w dziennikach lekcyjnych;
   • analiza frekwencji rodziców na zebraniach organizowanych przez szkołę;
   • wywiady z nauczycielami, rodzicami i uczniami.
   1. Problemy wychowawcze występują w szkole na poziomie przeciętnym.
      Do najczęstszych należą:
      • Palenie papierosów (10 uczniów);
      • Picie alkoholu (3 uczniów);
      • Nadpobudliwość psychoruchowa (3 uczniów);
      • zo częste wagary zdarzają się 4 uczniom Gimnazjum i 2 uczniom Szkoły Podstawowej.
   2. Przeprowadzona ankieta na temat przemocy dała następujące wyniki:
      • 26% uczniów twierdzi, że w szkole występuje znęcanie się nad młodszymi i starszymi;
      • 14% uczniów twierdzi, że na terenie szkoły ma miejsce wyłudzanie pieniędzy i innych rzeczy;
      • 38% uczniów twierdzi, że było świadkiem lub miało do czynienia z kopaniem i biciem;
      • 44% uczniów twierdzi, że było świadkiem lub miało do czynienia z popychaniem i szarpaniem;
      • 54% uczniów twierdzi, że było świadkiem, lub miało do czynienia z wyśmiewaniem, przezywaniem, obmawianiem;
      • 29% uczniów twierdzi, że było świadkiem, lub miało do czynienia z zastraszaniem, grożeniem, szantażowaniem, dokuczaniem.
   3. Miejsca, w których najczęściej dochodzi do przypadków przemocy to ubikacje szkolne i korytarze podczas przerw międzylekcyjnych.
   4. Czynniki najbardziej utrudniające prace wychowawczą w szkole:
      • relatywizm moralny;
      • wzorce wyniesione z domu rodzinnego;
      • alkohol pity w miejscach publicznych przez dorosłych;
      • negatywne wzorce obecne w telewizji, Internecie i prasie;
      • bezrobocie, niski poziom materialny rodzin, które powodują przekonanie, że nie warto się uczyć a najlepiej wyjechać za granicę.
   5. Czynniki utrudniające pracę profilaktyczną w szkole:
      • dostępność alkoholu i papierosów w sklepach;
      • publiczne spożywanie alkoholu i tytoniu w bezpośrednim towarzystwie dzieci i młodzieży;
      • niekorzystny wpływ treści przekazywanych przez Internet i telewizję;
      • negatywne wzorce zachowania w niektórych rodzinach.

   ZAGADNIENIA TEORETYCZNE

   Profilaktyka to chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia. Jej celem jest ochrona dziecka przed zakłóceniami rozwoju, czyli podejmowanie działań hamujących lub niszczących rozwój, określonych w literaturze przedmiotu jako zachowania ryzykowne. Dlatego ważne jest wyodrębnienie działań profilaktycznych i budowanie szkolnego programu profilaktyki.
   1. Istotnym elementem w podejmowaniu działań profilaktycznych w szkole jest umiejętność rozpoznawania czynników ryzyka, które sprzyjają podejmowaniu zachowań ryzykownych oraz czynników chroniących przed takimi zachowaniami. Wśród zbadanych czynników ryzyka wyróżnia się:
      1. kulturowe i społeczne:
         • legislacja promująca używanie substancji uzależniających;
         • normy społeczne promujące używanie substancji;
         • dostępność - łatwość zdobywania substancji psychoaktywnych;
         • wyjątkowo trudne warunki ekonomiczne;
         • wczesna inicjacja zachowań ryzykownych;
      2. międzyludzkie:
         • używanie substancji oraz stosowanie przemocy przez rodziców i członków rodziny;
         • środowisko społeczne promujące dane wzorce zachowań (przeludnione, przestępcze);
         • normy społeczne (obyczaje) promujące lub prowokujące dane zachowania;
         • modelowanie takich zachowań w domu i w szkole;
         • pozytywny stosunek do zażywania substancji oraz stosowania przemocy wśród najbliższych lub całej rodziny;
         • złe/nieprawidłowe stosunki w rodzinie;
         • kłótnie w rodzinie i rozwody;
         • konflikty i doświadczenie izolacji w dzieciństwie;
         • odrzucenie przez przyjaciół;
         • związki z przyjaciółmi, którzy używają substancji uzależniających oraz przejawiają nieakceptowane społecznie zachowania;
         • grupa rówieśnicza, której normą są zachowania dysfunkcyjne;
      3. psychospołeczne:
         • wcześnie pojawiające się i trwałe problemy z zachowaniem;
         • niepowodzenia w szkole;
         • złe układy ze szkołą;
         • buntowniczy charakter;
         • pozytywny stosunek do używania substancji i stosowania przemocy oraz innych zachowań patologicznych;
         • rozpoczęcie zachowań ryzykownych w młodym wieku;
      4. biogenetyczne:
         • czynniki genetyczne, uwarunkowana podatność;
           
         • psychofizjologiczna podatność na działanie substancji.
   2. Do najważniejszych czynników chroniących dzieci przed podejmowaniem zachowań ryzykownych zalicza się:
      1. silną więź emocjonalną z rodzicami;
      2. zainteresowanie nauką szkolną;
      3. pasje i zainteresowania, hobby;
      4. regularne praktyki religijne;
      5. uwewnętrzniony szacunek do norm, wartości, autorytetów.
      Listę tę można rozszerzyć o dodatkowe czynniki chroniące:
      6. stałą opiekę sprawowaną przez kompetentną osobę dorosłą;
      7. zdolności umożliwiające dobre wyniki w nauce;
      8. umiejętność rozwiązywania problemów;
      9. wrażliwość społeczną;
      10. poczucie własnej skuteczności.

   Jeśli głównym problemem profilaktyki jest chronienie osób w rozwoju przed zagrożeniami, to cele profilaktyki w szkole powinny skupiać się na osłabianiu czynników ryzyka i wzmacnianiu czynników chroniących. We współczesnym świecie szkoła wspierając rozwój dzieci i młodzieży ma za zadanie ochronę zdrowia fizycznego i psychicznego oraz stworzenie takich warunków, które umożliwiłyby zdobycie wiedzy i umiejętności służących przeciwdziałaniu wszystkiemu, co zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu. Jest to szczególnie istotne, gdyż początek XXI wieku przyniósł nasilenie zjawisk patologicznych, których szkodliwość jest bardzo niebezpieczna, bowiem w dużym stopniu dotyczy dzieci i młodzieży podatnych na podejmowanie ”zachowań ryzykownych”, nie zdających sobie sprawy z istniejących zagrożeń.

   Wielu młodych ludzi, nie mogąc znaleźć odpowiedzi na wiele nurtujących ich pytań, sięga po środki psychoaktywne, a „ujście” negatywnych emocji znajduje w stosowaniu przemocy i agresji.

   Uzasadniony niepokój budzi fakt, że rodzice i nauczyciele są często bezradni wobec uczniów sprawiających trudności wychowawcze. Dlatego właśnie powstał program wspomagający pracę wychowawczą szkoły, który w ramach szeroko rozumianej profilaktyki społecznej promuje model zdrowego trybu życia.

   Ma on za zadanie wspierać „czynniki chroniące” oraz minimalizować wpływ czynników ryzyka. Możliwe jest to dzięki ukierunkowaniu pracy na nauczenie dziecka umiejętności samokontroli oraz budowanie poczucia odpowiedzialności za siebie i za drugiego człowieka poprzez działanie ukierunkowane na kształtowanie osobowości uwzględniające system wartości.

   Dzieci i młodzież można podzielić na grupy:
   1. niskiego ryzyka – należą do nich osoby, które nie podejmują jeszcze zachowań ryzykownych, są przed inicjacją;
   2. podwyższonego ryzyka – są to osoby, które mają już za sobą pierwsze próby zachowań ryzykownych;
   3. wysokiego ryzyka – są to osoby, które ciągle podejmują zachowania ryzykowne.

   Do każdej z tych grup kierowane są inne działania profilaktyczne. I tak do grup niskiego ryzyka skierowana jest profilaktyka pierwszorzędowa, polegająca na promocji zdrowia i zapobieganiu zagrożeniom poprzez rozwijanie umiejętności radzenia sobie z wymogami życia – jej celem jest odroczenie inicjacji. W szkole może być realizowana tylko profilaktyka pierwszorzędowa wspierająca proces wychowania oraz identyfikacja osoby będące w grupie podwyższonego ryzyka.

   OBSZARY DZIAŁAŃ

   1. Działania z zakresu programu profilaktycznego będą obejmowały cztery obszary:
      1. nowychowawczy:
         • Funkcjonowanie społeczne i komunikacja interpersonalna;
         • Rozwijanie uzdolnień i zagospodarowanie czasu wolnego;
         • Niepowodzenia szkolne;
         • Agresja.
      2. Uzależnienia
         • Nikotynizm;
         • Narkomania;
         • Alkoholizm.
      3. Zdrowie:
         • Higiena osobista;
         • Wypoczynek;
         • Odżywianie.
      4. Bezpieczeństwo:
         • Bezpieczne użytkowanie urządzeń elektrycznych;
         • Bezpieczeństwo w drodze do i ze szkoły;
         • Bezpieczna szkoła;
         • Bezpieczne ferie i wakacje;
         • Karta rowerowa.
   2. Będą one realizowane w ramach:
      • Godzin wychowawczych;
      • Nauczania różnych przedmiotów i bloków przedmiotowych;
      • Ścieżek edukacyjnych;
      • Zajęć świetlicowych;
      • Spotkań z rodzicami;
      • Rad Pedagogicznych.
   3. W realizacji programu uczestniczyć będą:
      • Uczniowie;
      • Nauczyciele i inni pracownicy szkoły;
      • Rodzice;
      • Zaproszeni specjaliści.
   4. Działania skierowane do uczniów:
      • Zapoznanie uczniów z obowiązującymi regulaminami. • Zapoznanie uczniów na godzinach wychowawczych ze Statutem, WSO, Programem Wychowawczym, Programem Profilaktyki.
      • Tworzenie bezpiecznego, wolnego od uzależnień środowiska wychowawczego szkoły.
        Zapoznanie uczniów z punktami statutu dotyczącymi zakazu używania środków uzależniających i opuszczania szkoły podczas zajęć lekcyjnych.
        Systematyczna kontrola boiska, toalet i pomieszczeń szkoły w ramach dyżurów nauczycieli. Stały monitoring terenu szkoły.
        Zachęcanie uczniów do korzystania z pomocy i wsparcia pedagoga szkolnego.
      • Propagowanie zdrowego stylu życia.
        • Zachęcanie młodzieży do udziału w akcjach profilaktycznych;
        • Plakaty;
        • Gazetki tematyczne;
        • Konkursy;
        • Spotkania ze specjalistami z zakresu profilaktyki uzależnień;
        • Zajęcia propagujące zdrowe odżywianie, ruch na świeżym powietrzu;
        • Spektakle profilaktyczne.
      • Systematyczne prowadzenie w ciągu roku szkolnego w czasie godzin do dyspozycji wychowawcy oraz innych zajęć dydaktycznych, zajęć z wykorzystaniem różnych metod: pogadanki, dyskusji, projekcji filmów i in.
        Cele:
        • zapobieganie zjawisku palenia papierosów;
        • eliminowanie przypadków picia alkoholu;
        • uczenie właściwej postawy wobec przemocy fizycznej;
        • uczenie zachowań asertywnych;
        • propagowanie kulturalnego odnoszenia się do siebie;
        • eliminowanie zjawiska wagarowania;
        • przeciwdziałanie przypadkom kradzieży występującym na terenie szkoły;
        • ukazywanie zagrożeń jakie niosą ze sobą uzależnienia;
        • uczenie podejmowania odpowiedzialnych decyzji;
        • zachęcanie do praktyk religijnych, budzenie odpowiedzialności za życie religijne.
      • Organizowanie alternatywnych form spędzania wolnego czasu.
        • prowadzenie dodatkowych zajęć w pracowni komputerowej;
        • właściwe korzystanie z Internetu;
        • kółko plastyczne, muzyczne, recytatorskie;
        • zbiórki zuchowe, harcerskie i starszoharcerskie w ramach działalności Szczepu Drużyn Harcerskich;
        • zajęcia w Harcerskim Klubie Krótkofalarskim.
        Cele:
        • rozwijanie zainteresowań i umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy informacji;
        • wdrażanie do pomocy innym;
        • uczenie tworzenia własnych komunikatów medialnych;
        • organizowanie imprez szkolnych i klasowych, wystaw, uroczystości szkolnych, kół zainteresowań;
        • integracja młodzieży, nauczycieli, wychowawców, rodziców;
        • budowanie więzi międzyludzkich;
        • rozwijanie związków z grupą społeczną;
        • ukazywanie racjonalnych form spędzania wolnego czasu;
        • utrwalanie tradycji;
        • poszerzanie i utrwalanie wiadomości.
7. Działania skierowane do rodziców
   1. Informowanie rodziców o pracach szkoły.
      • Zapoznanie ze Statutem Szkoły (w tym z WSO), Programem Wychowawczym, Programem Profilaktyki, regulaminami organizacyjnymi;
      • Organizowanie Dni Otwartych Szkoły.
   2. Informowanie rodziców o funkcjonowaniu dziecka w szkole.
      • Informowanie o wynikach w nauce i zachowaniu na zebraniach z rodzicami;
      • Indywidualne spotkania z wychowawcą i pedagogiem;
      • Pisma informujące o wynikach w nauce;
      • Spotkania z pedagogiem dla rodziców uczniów klas I na temat adaptacji i pracy pedagoga.
   3. Współpraca z rodzicami.
      • włączenie rodziców do organizacji imprez szkolnych;
      • systematyczna współpraca z Radą Rodziców;
      • pedagogizacja rodziców, prowadzenie rozmów indywidualnych.
      Cele:
      • uświadomienie rodzicom wagi problemu;
      • wspólne planowanie działań – doradztwo pedagogiczne w kwestiach wychowawczych;
      • wskazywanie sposobów zapobiegania uzależnieniom u dzieci i młodzieży;
      • zachęcanie do czytania literatury dotyczącej problemów uzależnień;
      • mobilizowanie do aktywnej współpracy ze szkołą.
8. Działania skierowane do nauczycieli
   1. Propagowanie kursów i szkoleń
      • informowanie o kursach i szkoleniach w pokoju nauczycielskim;
      • promowanie nauczycieli doskonalących się w profilaktyce i wychowaniu.
   2. Organizacja szkoleń i warsztatów
      • Spotkania z pracownikami Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej dotyczące problemów związanych z wychowaniem i pracą z uczniem.
   3. Propagowanie literatury dotyczącej profilaktyki uzależnień.
      • Pozyskiwanie i udostępnianie materiałów dotyczących profilaktyki uzależnień.
   4. Systematyczna współpraca dyrekcji szkoły, nauczycieli, wychowawców i pedagoga szkolnego.
      Cele:
      • wymiana informacji o niepokojących zachowaniach uczniów;
      • planowanie zadań zapobiegawczych;
      • wdrażanie uczniów do rozwijania zainteresowań.
   5. Systematyczna współpraca z różnymi instytucjami wspomagającymi realizację tego programu w celu uzyskania profesjonalnej pomocy – Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, Policja, sąd rodzinny, M-GOPS.
      Cele:
      • poszerzenie wiedzy na temat stosowania różnych metod w działaniach profilaktycznych;
      • wspieranie nauczycieli fachową pomocą;
      • współpraca w sytuacjach trudnych i kryzysowych.
9. Działania alternatywne
   1. Praca w organizacjach działających w szkole – ZHP, Caritas.
      • Działalność Samorządu Uczniowskiego.
   2. Promocja zdrowego stylu życia.
      • Konkursy i akcje dotyczące zdrowego stylu życia;
      • Spotkania z pielęgniarką szkolną dotyczące chorób i higieny;
      • Filmy i prezentacje dotyczące zagrożeń cywilizacyjnych;
      • Gazetki tematyczne.
   3. Zajęcia pozalekcyjne i sportowe.
   4. Organizacjaimprez masowych.
   5. Wyjścia na spektakle filmowe, koncerty muzyczne, wystawy;
   6. Wycieczki klasowe;
   7. Imprezy organizowane przez SU;
   8. Organizacja imprez zgodnie z Kalendarium Imprez Szkolnych.
   9. Organizacja, propagowanie olimpiad, konkursów i zawodów.
      • Udział w zawodach sportowych;
      • Udział w konkursach.

OBOWIĄZKI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA REALIZACJĘ PROGRAMU PROFILAKTYKI

Obowiązki dyrektora:
1. Zakłada, że w jego szkole funkcja profilaktyki musi być spójna z funkcją wychowania.
2. Posiada podstawową wiedzę w zakresie profilaktyki problemowej.
3. Umacnia pozytywne relacje interpersonalne w szkole.
4. Premiuje doskonalących się nauczycieli.
5. Zachęca uczniów do udziału w działaniach profilaktycznych.
6. Włącza rodziców do współpracy w tworzeniu i realizacji szkolnych programów: wychowawczego i profilaktycznego.
7. Wspiera finansowo i organizacyjne działania profilaktyczne w swoim środowisku.
1. Obowiązki pedagoga szkolnego:
   1. Diagnozowanie problemów wychowawczych szkoły.
   2. Koordynowanie i monitorowanie przebiegu realizacji planu profilaktyczno – wychowawczego szkoły.
   3. Wspieranie wychowawcy i pozostałych pracowników w realizacji zadań profilaktyczno – wychowawczych wynikających z planu wychowawczego szkoły.
   4. Udział w wewnątrzszkolnym doskonaleniu (rady pedagogiczne).
   5. Praca indywidualna i grupowa z uczniami i rodzicami.
   6. Propaguje treści i programy profilaktyczne.
   7. Rozpoznaje potrzeby ekonomiczne uczniów.
   8. Systematycznie doskonali się w zakresie wychowania i profilaktyki.
2. Obowiązki nauczycieli (nauczycieli wychowawców):
   1. Promuje zdrowy styl życia i wartościowe formy spędzania wolnego czasu.
   2. Utrzymuje osobowe relacje z uczniami (poprzez konsultacje, indywidualne rozmowy).
   3. Konstruktywnie współpracuje z gronem pedagogicznym oraz pozostałymi pracownikami szkoły.
   4. Doskonali się osobowościowo.
   5. Dostrzega indywidualność dziecka, indywidualizuje oddziaływania.
   6. Ma pozytywne relacje z rodzicami, potrafi pozyskać rodziców do współpracy.
   7. Doskonali się zawodowo.
3. Obowiązki rodziców:
   1. Mają dobry kontakt ze szkołą i szeroko rozumianym środowiskiem dziecka.
   2. Aktywnie współpracują ze szkołą, dzieląc odpowiedzialność za podejmowane wspólnie oddziaływania profilaktyczno – wychowawcze i opiekuńcze.
   3. Zdobywają wiedzę na temat potrzeb dzieci, zagrożeń wieku dojrzewania i sposobów przeciwdziałania im.
   4. Stanowią wzór osobowy – model dla dziecka.
   5. Dbają o dobry kontakt z dzieckiem.

INSTYTUCJE WSPIERAJĄCE SZKOŁĘ W ZADANIACH PROFILAKTYCZNYCH

EFEKTY DZIAŁAŃ

1. Pozyskanie rodziców do aktywnej współpracy.
2. Wyciszenie agresji.
3. Nabycie umiejętności samodzielnego rozwiązywania konfliktów przez uczniów.
4. Poprawa w relacjach uczeń- uczeń, uczeń- osoba dorosła.
5. Podniesienie poziomu poczucia bezpieczeństwa w szkole.
6. Wolność od nałogów.
7. Wzrost kompetencji nauczycieli i rodziców w zakresie radzenia sobie w trudnych sytuacjach wychowawczych.
8. Wzrost poczucia własnej wartości, umiejętność dokonania samooceny.
9. Podniesienie poziomu świadomości występujących zagrożeń i sposobów zapobiegania im.
10. Poprawa sytuacji wychowawczej wśród uczniów klas młodszych.
11. Objęcie opieką jak najwięcej dzieci zaniedbanych środowiskowo i niedożywionych.
12. Zmniejszenie deficytów rozwojowych i skutków dysleksji.
13. Poprawa kultury zachowań i kultury języka.
14. Podniesienie poziomu nawyków higienicznych.
15. Uzyskanie wyższej świadomości nawyków żywieniowych.
16. Wypracowanie umiejętności organizowania czasu wolnego.
17. Podniesienie poziomu świadomego i umiejętnego korzystania z komputerów, Internetu i TV.
18. Wyrobienie prawidłowych reakcji w sytuacji zagrożenia.

EWALUACJA

1. Ewaluacja kształtująca:
   • uzyskanie informacji o przebiegu realizacji programu profilaktycznego;
   • poznanie ewentualnych trudności i braków, które występują w trakcie realizacji;
   • określenie nastawienia uczestników (uczniów, nauczycieli, rodziców) do realizacji programu.
2. Ewaluacja końcowa:
   • dokonanie oceny w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw nabytych przez uczestników programu profilaktycznego;
   • uzyskanie opinii (od uczestników, od przedstawicieli środowiska lokalnego itp.) o wartości zrealizowanego programu profilaktycznego.

1. Kryterium zgodności:
   • zgodność efektów programu z założonymi celami;
   • zgodność celów programu z potrzebami (adresatów programu, środowiska lokalnego itp.);
   • zgodność wiedzy i umiejętności nabytych przez uczestników programu z zaplanowanymi w programie.
2. Kryterium efektywności:
   • zmniejszenie ilości zachowań (patologicznych, ryzykownych) u młodzieży;
   • poprawa klimatu szkoły (w zakresie przewidzianym w programie);
   • wzrost kompetencji wychowawczych u nauczycieli, rodziców itp.

1. Metody bezpośrednie:
   • obserwacja, analiza odpowiednich dokumentów szkolnych, analiza osiągnięć uczniów, wywiady, metoda dialogowa itp.
2. Metody pośrednie:
   • badania kwestionariuszowe: ankiety, kwestionariusze badania postaw, techniki socjometryczne, wypracowania uczniów, sondaże itp.

• sprawozdania prezentowane podczas Rad Pedagogicznych;
• spotkań z rodzicami (w tym spotkań ogólnoszkolnych trójek klasowych i zarządu Rady Rodziców);
• godzin wychowawczych w klasach IV-VI;

• po każdym roku funkcjonowania programu;
• po zakończeniu programu.

METODY REALIZACJI PROGRAMU

• pogadanki i prelekcje na godzinach wychowawczych;
• pogadanka dla wybranych klas dotycząca przemocy i agresji wśród dzieci i młodzieży - prowadzona przez pracownika poradni;
• pogadanki z uczniami klas starszych na temat AIDS;
• zajęcia prowadzone przez pracownika poradni na temat sposobów radzenia sobie ze stresem;
• prowadzenie długotrwałej akcji dotyczącej profilaktyki uzależnień;
• gazetka informacyjna na korytarzu szkolnym;
• wystawa prac plastycznych dotycząca szkodliwości palenia papierosów, przemocy i agresji;
• ankieta dla uczniów klas IV, V, VI szkoły podstawowej oraz nauczycieli;
• ankieta dla uczniów klas I, II, III gimnazjum;
• pogadanka dla rodziców i dla nauczycieli: ”Jak radzić sobie z uczniem agresywnym”-prowadzona przez pracownika poradni;
• rady szkoleniowe dla nauczycieli na tematy wybranych problemów;
• spotkanie z pracownikiem policji na temat zagrożeń i edukacja prawna w tym zakresie;
• projekcja filmów video;
• prowadzenie zajęć na temat sposobów spędzania wolnego czasu i roli aktywnego wypoczynku w życiu człowieka.

KOSZTY REALIZACJI PROGRAMU

W ramach środków własnych szkoły zostaną przygotowane ankiety dla rodziców, nauczycieli i uczniów. Prelegenci z PPP i Policji będą prowadzić zajęcia w ramach zadań własnych.

ZADANIA O CHARAKTERZE PROFILAKTYCZNYM