Okładka


Pierwsza strona


Kolejna strona

Rok 1914/15

Dnia 28 czerwca zginęli w Sarajewie z ręki skrytobójczej następca tronu Arcyksiążę Franciszek Ferdynand i żona Jego Zofia Księżna Hohenberg. Mord powyższy był dziełem rządu serbskiego i stał się powodem strasznej wojny. Austro-Węgry zażądały od Serbii zadośćuczynienia, a gdy ta nie zgodziła się na ich żądania, wypowiedziały jej wojnę.  Wtedy car rosyjski ujmuje się za Serbią i wypowiada wojnę Austrii. Wojska austryjackie walczą dzielnie i pobijają Rosjan w szeregu bitew pod Kraśnikiem, Zamościem i Tomaszowem. W tymże czasie jednak weszła do Galicji armia rosyjska w sile miliona. Wojska nasze nie mogąc pokonać przemocy musiały się wycofać. Moskale zajęli Lwów, oblegli Przemyśl i rozlali się prawie po całej Galicji. Józef Piłsudski zbiera w Krakowie drużyny strzeleckie, drużyny Bartoszowe i tworzy z nich I Brygadę Legionów Polskich, na czele tejże wkracza do Królestwa Polskiego. Wypadki powyższe spowodowały zupełny zastój w nauce. Rozpoczęta nauka z dniem 1 września 1914 trwała tylko do 12 września, w którym to dniu kierownik szkoły Władysław Dziwisz, wraz z żoną nauczycielką Marią Dziwiszową, uszli przed inwazją nieprzyjacielską. Budynek szkolny zajęły z początku wojska austryjackie cofające się, a następnie Moskale. Sam  budynek nie został zniszczony- zniszczono jedynie zupełnie ogrodzenie szkoły, wewnętrzne urządzenia sal szkolnych i akta szkolne.

            Dnia 1 maja 1915 r. Zatakowało wojsko sprzymierzone nagle Rosjan pod Gorlicami i Tarnowem, gdzie następnie został front rosyjski przełamany i w kilku dniach Galicja była znowu wolna aż po San. Odtąd szła już armia sprzymierzona niepowstrzymanie naprzód. Dnia 3 czerwca zdobyto naprzód Przemyśl a 22 czerwca Lwów. Rada Szkolna Krajowa nalega, by dziatwa choć w części wynagrodziła straty, które poniosła wskutek przerwy w nauce podczas inwazji, wezwała nauczycielstwo do powrotu i rozpoczęcia nauki w czasie ferii. W dniu 14 lipca rozpoczęto naukę w następującym składzie:

-Władysław Dziwisz – kierownik szkoły

-Maria Dziwiszowa

-Katarzyna Tyrpinówna

-Wojciech Ginter

-Ks. Józef Gajek jako nauczyciel religii z Kolbuszowej.

Od dnia 1 Grudnia 1915 r. zamiarowała Rada Szkolna wziąć w miejsce przenoszonego Gintera, Stefanię Ratajównę. W maju 1916 przeniesiona została tutejsza tymczasowa nauczycielka Katarzyna Tyrpinówna do szkoły  w Mechowcu.

Dnia 21 listopada 1916 r umiera cesarz austryjacki Franciszek Józef I a następnego dnia notyfikuje swoje wstąpienie na tron Arcyksiążę Karol Franciszek Józef jako Cesarz Karol I. Rok 1917 nie zaznaczył się żadnym ważniejszym zdarzeniem politycznym a nauka odbywała się prawidłowo- skład grona nauczycielskiego ten sam, nauki religii udzielają ks. Wojciech Sirmina  i ks. Franciszek Bardel.

Rok 1918

W październiku  w proch padły trony mocarstw rozbiórczych, rozsypała się Rosja i Austria, legły u nóg zwycięskiej Francji pokonane Niemcy, a wstała do nowego życia wolna, zjednoczona, niepodległa Polska. W roku tym nawiedziła tutejszą wioskę silna epidemia czerwonki i hiszpanki, która zrobiła wielkie spustoszenie wśród dziatwy szkolnej – przedtem długa wojna wyniszczała kraj ekonomicznie i przyczyniła się do upadku moralnego ludzi wszelkich stanów. Ów zanik moralności i rozprzężenie daje się zauważyć u dzieci szkolnych.

Rok 1919

Od 1 stycznia 1919 roku objął kierownictwo szkoły drogą dobrowolnej zamiany Bronisław Jagielski, w miejsce Marii Dziwiszowej uczy Maria Jagielska, a jako czwarta siła przychodzi Józefa Siekierska (nazwisko nieczytelne), przeniesiona z Cmolasu. Nauka w szkole była bardzo utrudniona z braku frekwencji, braku książek oraz innych przyborów szkolnych.

Od 1 września 1919 r .w miejsce przeniesionej nauczycielki Stefanii Ratajówny, objęła obowiązki służbowe Anna Gawęcka a nauki religii udziela Ks. Jakub Stosur, proboszcz miejscowy.

Rok 1920

Rok ten był przełomowym i prawie najkrytyczniejszym rokiem dla nowopowstałej  

 Polski.  Niemniej poprzedni rok sprowadził głód, który silnie dał się we znaki biedniejszej ludności wiejskiej.Toteż i dzieci źle odżywione i źle okryte ulegały częstym chorobom i nie   uczęszczały regularnie do szkoły. Rok ten kończy się pod znakiem pokoju z  Bolszewikami. Wyprawa wojenna Polski na Kijów wiosną 1920 r. nie odniosła sukcesu i sprowadziła Bolszewików do Polski.Dotarli oni do Wisły i zagrozili Warszawie.Naród polski, a szczególnie warstwy ludowe, uległ silnej depresji moralnej a Naczelnik państwa Józef Piłsudski był atakowany przez niektóre grupy polityczne za swą wyprawę na Ukrainę i zdawało się ,że fala bolszewicka zaleje całą Polskę i zniszczy jej niepodległość.                                                

W chwili największego niebezpieczeństwa powołano nowy gabinet ministerialny, na czele którego stanęli przedstawiciele ludu –chłop Wincenty Witos i socjalista Ignacy Daszyński. Osobistości te podziałały swym wpływem uspokajająco na masy ludowe i uratowały front wewnętrzny. Młodzież polska , zwłaszcza uświadomiona młodzież  szkół wyższych utworzyła armię ochotniczą pod dowództwem  generała Hallera , która w połączeniu z regularną armią, pobiła Bolszewików nad Wisłą i ocaliła Warszawę. Bolszewicy cofnęli się z ziemi polskiej i jesienią rozpoczęli z rządem polskim pertraktacje pokojowe. W międzyczasie podzieliła Liga Narodów Śląsk Cieszyński na większą część czeską i mniejszą polską. Na Śląsku Górnym zarządzono plebiscyt. Sejm Ustawodawczy w Warszawie uchwalił w dniu 13 lipca 1920 r. ustawę uposażeniu nauczycieli szkół powszechnych.

Dotychczasowy inspektor szkolny p.Henryk Welfe przechodzi w stan spoczynku, a miejsce jego zajął z nowym rokiem szkolnym p. Adam Nowakiewicz.

Rok 1921

Dnia 17 marca 1921 r. uchwalił Sejm Ustawodawczy w Warszawie Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu 18 marca 1921 r .został podpisany pokój z Rosją w Rydze , w którym Polska ustaliła swoje granice wschodnie. Na  Śląsku wybucha powstanie, które dokumentuje polskość tego kraju, a Koalicja przyznaje znaczny obszar Śląska Polsce.

Drożyzna rośnie, waluta zaraz spada niesłusznie a wartość dolara amerykańskiego dochodzi do 10.000 Marek polskich. Społeczeństwo polskie traci poczucie etyki i poczucie obywatelstwa.

Dotychczasowy inspektor szkolny p. Nowakiewicz wraca na dawne stanowisko a miejsce jego zajmuje p. Stanisław Radwański.

Polska w zakresie administracyjnym zostaje podzielona na województwa, przy województwach powstają samodzielne Kuratoria szkolne. Nasz powiat przydzielono do Kuratorium Lwowskiego. Kuratorem okręgu lwowskiego zostaje mianowany

J.W.P. Stanisław Sobiński.

Wizytatorem szkolnym naszego powiatu zostaje mianowany J.W.P.Tadeusz Witwiński.

Dekretem – KOLBUSZOWA   17/8 1921 L. 1399/21 została zamianowana nauczycielką tutejszej szkoły p. Modesta Jagielska.

W jesieni 1921 ustępuje gabinet Witosa a miejsce jego zajmuje gabinet Pawikowskiego, a tekę ministra oświaty obejmuje sam premier Pawikowski.

We wrześniu 1921 r zorganizowano przy tutejszej szkole „KOŁO MŁODZIEŻY”, a kierownik szkoły prowadził przez całą jesień i zimę Kurs dla Dorosłych. Młodzież  Kursów dla Dorosłych , oprócz wykładów naukowych, urządzała w szkole przedstawienia amatorskie.

Odegrano:” Łobczowiźnie”,

                 „ Bernadetta”,

                 „ Jasełka”,

                 „ Grom Maciejowicki”.

Kursy dla Dorosłych wpłynęły bardzo dostatnio na dorastającą młodzież, która garnęła się z ochotą na wykłady i próby. Miejscowe czynniki nie sprzyjały tej pracy.

Rok 1922

            Na Wileńszczyźnie odbyły się wybory do Sejmu Wileńskiego a Sejm Wileński jednogłośnie uchwalił włączenie Wilna i z okolicą do obszarów Rzeczypospolitej Polski.

Dnia 3 maja 1922 odbył się w szkole tutejszej piękny obchód rocznicy Konstytucji 3 maja a młodzież Kursu dla Dorosłych wraz z dziatwą szkolną odegrała obrazek sceniczny”POLSKA JUŻ WOLNA”.

W sierpniu b.r.rozwiązał się Sejm suwerenny a nowe wybory do Sejmu przeprowadzono w dniu 5 listopada , a do Senatu w dniu 12 listopada. Z okręgu naszego wyborczego weszło do Sejmu dwóch nauczycieli szkół powszechnych : Jan Bielak i Bronisław Greis. Pierwszą czynnością Sejmu Ustawodawczego był wybór prezydenta państwa. Wybrany Prezydentem Polski został Gabriel Narutowicz, który w pierwszych dniach urzędowania padł ugodzony kulą skrytobójcy Eligiusza Niewiadomskiego- artysty malarza. Cały Naród bez względu na przynależność partyjną okrył się żałobą i smutkiem. Skrytobójca zostaje zastrzelony na stokach Cytadeli Warszawskiej. Przy ponownym wyborze zostaje Prezydentem państwa Stanisław Wojciechowski

Rok 1923

            W dniu 19 lutego, jako w 450 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika urządził kierownik szkoły wykład o Koperniku dla uczniów wyższych klas naukowych. W dniu 22 marca 1923 odbyło się uroczyste nabożeństwo dziękczynne z Te Deum, celem uczczenia ustalenia granic wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wzięła udział młodzież szkolna oraz całe grono nauczycielskie. W dniu 13 X 1923r. odbyła się uroczystość obchodu 150-letniej rocznicy śmierci ks. S. Konarskiego i Komisji Edukacji Narodowej

                                                                                                                     Podpis  

Rok 1924

W dniu 3 maja 1924 odbył się uroczysty obchód rocznicy Konstytucji 3 maja. Po uroczystym nabożeństwie w tutejszym kościele udano się w pochodzie do Kolbuszowej, gdzie tak młodzież szkolna, jak również ludność tutejsza przywieziona przez kierownika szkoły zmanifestowała tłumnie swoje uczucia i uświadomienie narodowe.  Licznym zwłaszcza był udział dorastającej młodzieży zorganizowanej w Kole Młodzieży. W sobotę dnia 25 X 1924 roku powróciły do Ojczyzny śmiertelne szczątki nieśmiertelnego Twórcy Trylogii Henryka Sienkiewicza a w niedzielę dnia 26 X zostały pochowane w grobach katedry świętego Jana w Warszawie. Ostatnią godzinę nauki w poniedziałek dnia 27 X poświęcono pamięci tego największego pisarza ostatniej doby. W piątek 7 listopada odbyło się w tutejszej szkole uroczyste „święto sadzenia drzewek”.

Ponieważ nauczycielka Janina Siekierska, jako poważnie chora jest na dłuższym urlopie przez to tymczasem przydzielono siłę zastępczą w osobie Heleny Pomorskiej od 1  września 1925r.

                                                                                                                      Podpis

Rok 1926

W dniu 3 maja 1926 r. odbyła się w tutejszej szkole podniosła uroczystość w rocznicę pamiętnej Konstytucji 3 Maja. Było uroczyste nabożeństwo i poranek deklamacyjny w szkole.

W czasie ferii gmina tutejsza wyłącznie własnym kosztem odnowiła budynek szkolny na zewnątrz, jak również dokonała najpotrzebniejszych adaptacji.

W dniu 19 Października  1926 roku we Lwowie wieczorem został zamordowany w skrytobójczy sposób Kurator naszego okręgu szkolnego Stanisław Sobiński, człowiek wielokroć ideowy, prawdziwy przyjaciel szkoły i nauczycielstwa. Nabożeństwo żałobne za jego duszę odbyło się w sobotę, dnia 31 października. Cześć Jego pamięci!

                                                                                                                      Podpis

Rok 1927

W dniu 11 Listopada 1927 roku odbyła się w tutejszej szkole uroczystość 9 rocznicy niepodległości Państwa Polskiego. Było nabożeństwo i odczyt kierownika szkoły

                                                                                                                      Podpis

Rok 1928

W dniu 10 i 11 listopada  1928 roku odbyła się w tutejszej szkole podniosła uroczystość 10 rocznicy odzyskania Niepodległości Państwa Polskiego. Dnia 11 XI odbył się w szkole śpiew, deklamacja i przemowa kierownika szkoły. Sala szkolna była pięknie udekorowana. Dnia 11 listopada wzięła młodzież szkolna udział w uroczystym nabożeństwie z kazaniem, Te Deum i odśpiewała Boże coś Polskę. Po nabożeństwie kierownik szkoły  przemówił do zebranej ludności parafii przed kościołem a wykazawszy znaczenie uroczystości zachęcał zebranych do zgodnej pracy dla dobra Ojczyzny jej Obywateli. Przemowę swą zakończył kierownik szkoły okrzykiem na cześć Najjaśniejszej Rzeczyposplitej, Prezydenta Państwa Ignacego Mościckiego i Marszałka Józefa Pilsudskiego. Młodzież szkolna odśpiewała hymn państwowy „Jeszcze Polska nie zginęła”

                                                                                                                      podpis

 W  dniu 26 czerwca odbyło się w tutejszej szkole „Święto pieśni” połączone z majówką do lasu w Porębach  Kupieńskich.

                                                                                                                      Podpis

            Z dniem 1 grudnia 1929 roku przeszła tutejsza nauczycielka Maria Jagielska w stały stan spoczynku. Z dniem 9 kwietnia 1930 roku objęła obowiązki nauczycielki przy tutejszej szkole p. Janina Wiłoszyńska.

Rok 1930

             W dniu 11 listopada 1930 r odbyła się w tutejszej szkole potrójna uroczystość, a to: 12-letnia rocznica odzyskania wolności, 10 –letnia rocznica pobicia Bolszewików pod Warszawą i 100-letnia rocznica rocznica Powstania Listopadowego. Odbyło się uroczyste nabożeństwo w kościele, a po nabożeństwie zebrała się w szkole młodzież szkolna, radni gminy i straż ogniowa. Słowo wstępne miał kierownik, po czym młodzież szkolna odegrała sztuczkę „Posłaniec”. Również dziatwa szkolna deklamowała i śpiewała pieśni patriotyczne. Na zakończenie odśpiewano „ Nie rzucim ziemi”.

Z dniem 1 grudnia 1930 objęła obowiązki nauczycielki w tutejszej szkole p. Apolonia Hałkówna.

                                                                                                                      Podpis

Rok 1931

W dniu 2 maja 1931 święciła Polska 10-lecie powrotu Śląska do Macierzy. W dniu tym w Katowicach, jako w stolicy Śląska odbył się  szereg uroczystości, w których wzięli udział: P. Prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki, premier Sławek, marszałkowie Sejmu i Senatu - p. Świtalski i p. Raczkiewicz oraz szereg ministrów.

            W dniu 3 maja jako wrocznicę Konstytucji odbył się w tutejszej szkole uroczysty obchód. Dziatwa szkolna zgromadzona przed nabożeństwem w szkole z odznakami i chorągiewkami wyruszyła w parach do kościoła, gdzie w czasie nabożeństwa odśpiewała kilka pieśni religijnych i „Boże coś Polskę”.W nabożeństwie wzięła też udział Straż Ogniowa.

Po nabożeństwie kierownik szkoły przemówił do zebranej ludności i dziatwy szkolnej i wyjaśnił pamiątkę obchodzenia tej uroczystości, przy czym wspomniał o uroczystościach w Katowicach, jako uczczeniu 10-lecia powstania. Następnie były deklamacje, śpiewy i obrazek sceniczny pt.”Trzeci Maj”.Na zakończenie odśpiewano”Jeszcze Polska nie zginęła”.

W skutek redukcji w szkolnictwie przeniesiono nauczycielkę Apolonię Hałkównę do Krzątki .W czasie wakcji zmarl śp. Sławomir Czerwiński. Wielki patriota i przyjaciel szkolnictwa i nauczycielstwa, pokazujący temu nauczycielstwu jego drogi, po których kroczyć ma, by dobrze służyć Ojczyźnie. Za spokój duszy śp. Ministra Sławomira Czerwińskiego odbyło się w dniu 5 września żałobne nabożeństwo w kościele parafialnym.

                                                                                                                                 Podpis

Rok 1932

W dniu 19 marca 1932 roku odbył się w tuejszej szkole uroczysty poranek z okazji Imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego. Od 1 kwietnia 1932 roku został zwolnona z tutejszego powiatu. Nauczycielka Modesta Ganzaszowa, która została przeniesiona do powiatu Chrzanów a w miejsce tej że objął obowiązki służbowe pan Grzegorz Zdril.

Dnia 11 listopada 1932 roku odbył się w tutejszej szkole uroczysty poranek, ku uczczeniu 14-tej rocznicy „Nipodległości Polski”. Po nabożeństwie, na którym odspiewała dziatwa szereg pieśni religijnych i „Boże coś Polskę”, wróciła do szkoły gdzie odegrała 2 obrazki sceniczne pt „Wielka rocznica” i „Bohater”.Uroczystość zakończono pieśnią „ Jeszcze Polska nie zginęła”. W uroczystości wzięła udział miejscowa Straż ogniowa i członkowie Rady gminnej. Dnia 21 grudnia urządzono dla dziatwy szkolnej „Choinkę” połączona z obrazkami scenicznymi pt „Anioł i posłowie”

Rok 1933

Dnia 1 lutego 1933 odbył się w szkole poranek z okazji Imienin Pana Prezydenta – nabożeństwo ze spiewem dziatwy. Po nabożeństwie w szkole przedmowa, spiewy i obrazek sceniczny „posłowie”

                                                                                                                                 Podpis

Wielkim wydarzeniem na ternie tutejszej gminy i szkoły jest zawiązanie organizacji: Związek Strzelecki – jako inicjatywy tutejszego grona nauczycielskiego. Do dyspozycji tejże organizacji kierownictwo szkły oddało jedną z klas. Zebrania Związku Strzeleckiego odbywaja się w soboty na nich grono naucz. Wyklada nauki obywatelskie

            Dnia 18 marca 1933 młodzież tutejszej szkoły ochrzciła Imienine Marszałka Józefa Piłsudskiego uroczystym porankiem wprogram wszedł obrazek sceniczny pt „List do Marszałka” oraz szereg produkcji wokalnych. Na uroczystości procz dziatwy szkolnej było bardzo dużo starszego społeczeństwa. Jest to objaw bardzo serdeczny bowiem starsze spoleczeństwo dotychczas ignorowało wszelki poczyniania szkoły tym bardziej, jeżeli  chdzi o święta narodowe. Jeżeli weźmiemy pod wzgląd że był to dzień „ Ludowców” który odbył się w tutejszej gminie dnia 16 i 17 marca. Możemy to uważąc za wielki sukces szkoły która solidną obywatelska pracą złmamła wpływy demagogiczne skrajnych demonstrantów.

Epokowym wydarzeniem w tutejszej szkole i gminie były kursy wieczorowe dla dorosłych w zimie 1933 roku. Przewodniczącym i duszą kursu był kierownik szkoły p. Bronisław Jagielski który wykładał ilustrację gegrafię inauki obywatelskie. J.polski i rachunki prowadził p. Grzegorz Zdril. Roboty kobiece – kurs szycia, spiew oraz kurs kulinarski prowadziła pani Janina Siekierska, Nauka na kursach odbywała się dwa razy w tygodniu od 4 do 8 godz.frekfencja bardzo liczna, liczba przeciętna uczestnków dochodziła do 70. Kurs finansowało całkowicie kierownictwo szkoły.

Dnia 8 Maja. Br odbyły się na zamku w  Warszawie wybory 4 prezydentaRzeczyposplitej

Wybrany został ponownie profesor Ignacy Mościcki. Wybór ponowny został przyjęty przez cały naród z radościa.

Dnia 19 maja 1933 roku o godzinie 7 wieczorem odbył się w tutejszej szkole odczyt na temat „Obrony Przeciwgazowej i Przeciwlotniczej”. Oprócz dziatwy szkolnej wzięła udział licznie zebrana miejscowa ludność. Odczyt poprzedził krótkim przemówieniem kierownik szkoły p. Bronisław Jagielski.Następnie p. Grzegorz Zdril zaznajomił ludność z samoobroną przed atakiem gazowym na wypadek wojny.

Dnia  15 marca kierownik szkoły p. Broisław Jagielski otrzymał 3 miesięczny urlop wypoczynkowy. Obowiązki nauczyciela po nim objeła siła kontraktowa p. Janina Centarówna na czas od 15 kwietnia do 1 czerwca 1933 r.

Dnia 25 sierpnia kierownik szkoły otrzymał urlop a dnia 21 października  przeszedł na emeryturę, żegnany z żalem przez grono naucz., uczniów i ogół ludności . Kierownictwo szkoły objeła po nim p. Janina Siekierska, zaś obowiązki naucz. Od 15 września pełni siła kontraktowa p. Janina Krajewska.

                                                                                                   Podpis.

Rok 1934

            Realizując polecenie Władz  szkolnych kierownictwo szkoły założyło 20 I b.r.”Sekcję Ochrony Ptaków”. Wygłoszono na ten temat kilka pogadanek a w czasie zajęć praktycznych przygotowano schrony dla ptaków.

            Dnia 19 marca jako w dzień imienin Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego odbył się w tutejszej szkole uroczysty poranek. W program weszły: przemówienie, deklamacje, śpiewy i obrazek seniczny.

            Dnia 29 IV zmarł inspektor szkolny tutejszego okręgu ś.p. Michał Mróz, okrywając żałobą dzieci i nauczycielstwo. W osobie ś.p. inspektora Mroza szkolnictwo polskie zwłaszcza okręg rzeszowski stracił solidnego pracownika i bojownika o ideały szkoły polskiej mimo podeszłego wieku ś.p. inspektor M. Mróz cząstką swoich sił realizował nowe programy ofiarną swoją pracą sugestywnie wpływając na wychowawców i młodzież. Mozolna ta praca zabrała mu resztki sił którymi zwalczał śmierć przy swoim nieodłącznym biurku.

            Z okazji tegorocznego „Tygodnia L.O.P.P.” odbyły się dnia 14 V Techniczne popisy w zakresie ataku i obrony przeciwgazowej.

W dniu tym p. Grzegorz Zdril wygłosił dla starszego społeczeństwa dłuższą prelekcje o  lotnictwie, gazach, przyszłej wojnie, obronie przeciwgazowej i o stowarzyszeniu L.O.P.P.

G. Zdril charakteryzując stosunki europejskie szczególnie pakt nieagresji Polsko- Niemieckiej jako ciszę przed burzą wezwał zebranych do skorzystania z pacyfistycznych stosunków i w atmosferze spokoju przygotować się do przyszłych rewanżowych rozgrywek. Zaapelował też do  starszych by zawiązali koło L.O.P.P i zorganizowali drużyny motornicze.

Staraniem Janiny Siekierskiej i Janiny Krajewskiej odbył się kurs szycia i kroju. Referendki zapoznały słuchaczki z krojem sukien fartuchów i innej odzieży gospodarskiej. Z osobna zwróciły Panie uwagę słuchaczek na wyszywanki ich praktyczności i artystyczności podając im wzory tychże. Na kurs zapisało się 13 słuchaczek które też, ukończyły go z zadowalającym wynikiem. Na zakończenie kursu odbyło się uroczyste pożegnanie na którym słuchaczki złożyły hołd i wdzięczność referentkom. Pożegnanie zaszczycił ksiądz kanonik M. Grzyb i czynniki gminne, którzy w swych przemowieniach złożyli podziękowanie prelegendkom, a młodzież zagrzali do pracy

            Dnia 15 czerwca w godzinach popłudniowych dokonano zamachu rewolwerowego na ministra spraw wewnętrznych p. Bronisława Pierackiego  przed klubem B.B.A.R przy ulicy Foksal w Warszawie. Tego dnia o godz. 17 min. 45 zmarł Ś.P minister B.Pieracki. Kula mordercy powaliła człowieka, któremu Rzeczpospolita powierzyła pieczę nad wewnętrznym bezpieczeństwem państwa, powaliła męża stanu który z wielką stanowcząścią i wyrozumiałością zapatrzony w cel swojej pracy oddał się Państwu cały bez reszty.

Polska traci w Ś.P Bronisławie Pierackim jednego ze swoich najlepszych synów, traci męża który mimo młodego wieku położył już olbrzymie zaslugi na polu walki orężnej i na polu pracy pokojowej, traci jeden z filarów z granitowego złomu toczonych.

            Z dniem 1 lipca  drogą zamiany z p. Anielą Onyszkową został przeniesiony do Lipnicy Murowanej powiat Bochnia  Kur. Krak. Nauczyciel tutejszej szkoły Pan Grzegorz Zdril. Obowiązki służbowe w tutejszej szkole objęłą pani A.Onyszkowa od 1 lipca. W miejsce zwolnionej nauczycielki kontraktowej p.Janiny Krajewskiej został zamianowany od 20 sierpnia p.Włodzimierz Tychanicz.   

            Za inicjatywą p. o. Kier. Szkoły p.Siekierskiej Janiny po kilkurazowych zebraniach specjalnie zaproszonego komitetu przeprowadzono w wakacje w klasach tutejszej szkoły remont pieców, okien i podłóg. Fundusz na remont zbierał wymieniony komitet od miejscowej ludności na podstawie dobrowolnego opodatkowania się w kwocie 50 gr od morgi pola.                                                      

W miejsce powołanego do szkoły wojskowej nauczyciela p. Włodzimierza Tychanicza,przydzielil Inspektorat szkolny z dniem 1 X 1934- nauczyciela 2 klasy szkoły powszechnej w Domatkowie p. Jana Wróblewskiego.Pan Jan Wróblewski objął obowiązki służbowe dnia 12 X.

            Dnia 11 XI odbył się w tutejszej szkole uroczysty wieczorek z okazji 16 rocznicy Niepodleglości Polski. W program weszło; przemówienie, deklamacje, śpiewy i dwa obrazki sceniczne:”Już data historyczna”, „Chcemy wł sny sztandar mieć”.

Rok 1935

            Dnia 1 II 1935 odbył się w szkole poranek z okazji imienin Pana Prezydenta.W program weszły; przemówienie, śpiewy i deklamacje.

            Dnia 19 III 1935 jako w dzień imienin Marszałka Józefa Piłlsudskiego odbył się w tutejszej szkole uroczysty poranek. W program weszły; deklamacje,przemówienia i obrazki sceniczne.

            W marcu b.r.( od 4 III do 22 III ) odbył się kurs robót ręcznych, na którym p. Janina Siekierska i p. Janina Onyszkowa dały słuchaczkom wzory różnych robót szydełkowych jak; koronki do chusteczek i koszul, szaliki i czapki z włóczki i wszelkiego rodzaju ściegi i hafty białe i kolorowe.Kurs zakonczono 22 marca.

            W niedzielę dnia 12 V 1935 r o godzinie 8 minut 45 wieczorem zmarł w Warszawie w Belwederze Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski. Twórca Odrodzonej Rzeczypospolitej, Naczelnik Panstwa i Wódz Naczelny.

Już w sobotę 11 b.m.nastapiło tak znaczne pogorszenie w stanie zdrowia Marszałka,że sprowadzono samolotem znakomitego lekarza z Wiednia dr.Wenckebacha,który wespół z dr.Stefanowskim odbył konsylium przy łożu chorego. Stwierdzono raka w żołądku.

Stan był beznadziejny.Jeszcze przez cały dzień niedzielny stosowano różne środki, lekarze ani na krok nie odstępowali chorego. Ale wszystko okazało się bezskuteczne. Zakończył swe pełne poświęcenia dla Ojczyzny życie WIELKI  WSKRZESICIEL i  BUDOWNICZY POLSKI. --------------         Uchwalenie  żałoby narodowej-----------

            Rada ministrów na posiedzeniu odbytym w niedzielę uchwaliła ogłoszenie żałoby narodowej. Żaloba trwać będzie przez 6 tygodni. Żałoba Polski wzbudziła współczucie wszystkich narodów. Cały świat złożył kondolencje.

Zwłoki Marszałka przewieziono w środę wieczorem na lawecie armatniej z Belwederu do katedry św. Jana ,w piątek na plac Mokotowski, gdzie odbyła się pośmiertna defilada , następnie pociągiem żałobnym do Krakowa. Tu w sobotę dnia 18 V Prochy Wodza Narodu spoczęły wśród królów na Wawelu.

Marszałek Piłsudski leży w srebrnej trumnie ubrany w błękitny mundur marszałkowski. Na piersiach przypięte; srebrny krzyż VIRTUTI MILITARI. Przy prawym ramieniu znajduje się buława Marszałka wręczona pod kolumną Zygmunta w roku 1920 przez armię Wodzowi po zakonczeniu zwycięskiej wojny. Ręce skrzyżowane do modlitwy trzymaja wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej. Marszałek przykryty jest po pierś sztandarem Rzeczypospolitej. Na trumnie umieszczone jest ryngraf za który zatknięto trzy szkarlatne róże. Trumna stoi w krypcie w ktorej leżą Kościuszko, Poniatowski, Sobieski. Srebrna trumna z napisem „ Józef Piłsudski” stoi pośrodku krypty.

Na uroczystości pogrzebowe przybyło do Krakowa około 200.000 osob w tym bardzo dużo przedstawicieli państw obcych. Nabożeństwa żałobne odbyły się we wszystkich kościołach w całej Polsce. Urządzono też manifestacje żałobne połączone z akademiami i pochodami. Za spokój duszy Marszałka odbyło się w tutejszym kościele w dniu pogrzebu  to jest 15 bm. Uroczyste nabożeństwo żałobne. Katafalk ubrano białymi i czerwonymi kwiatami, godłem z żałobną obwodką i materiałem w kolorze białym i czerwonym. Po nabożeństwie odbyła się w szkole akademia żałobna w program której weszło: przemówienie, odczytanie „Orędzia Pana Prezydenta” i odpowiednie deklamacje. Nadano też przez radio uroczystości pogrzebowe z Krakowa. Tak w nabożeństwie jak i w akademii wzięla bardzo liczny udział ludność miejscowa.

Pismem z dnia 29 sierpnia przydzielił Inspektorat Szkolny do tutejszej szkoły nauczyciela kontraktowego p. Tadeusza Piaseckiego.

Pismem z dnia 16 IX 1935 roku Nr 2821/35 polecił Inspektorat Szkolny w Rzeszowie zwolnić nauczyciela tutejszego Pana Jana Wróblewskiego od obowiązków służbowych w tutejszej szkole. P. Jan Wróblewski został zwolniony dnia 18 IX 1935.

                                                                                                                                 Podpis

Rok 1936

            Dnia 10 VI cała Polska obchodziła uroczyście 10-lecie pracy Prezydenta Rzeczpospolitej prof. Ignacego Mościckiego. W dniu tym młodzież była wolna od zajęc szkolnych, w kościele pariafialnym odbyło się nabożeństwo dziękczynne a w szkole uroczysta akademia.

            Z dniem 1 IX 1936 została przydzielona do tutejszej szkoły (w miejsce p. T.Piaseckiego) p. Seńkówna Irena.

Dnia 10 XI odbyła się w Warszawie uroczystość wręczenia buławy marszałkowskiej Inspektorowi Sił Zbrojnych, Generałowi Edwardowi Śmigłemu – Rydzowi.

Dnia 11 XI odbył się w tutejszej szkole uroczysty poranek ku uczczeniu 18-letniej rocznicy Niepodległości Polski.

Dnia 22 XI 1936 roku odbyło się w tutejszej gromadzie poświęcenie Domu Ludowego. O godz. 9.00 proboszcz miejscowy ks. Michał Grzyb odprawił uroczyste nabożeństwo, w którym wzięli udział: starosta pow. Kolbuszowski p.Michał Sienkiewicz, grono nauczycielskie tutejszej szkołu tj. p.Siekierska Janina, p. Onyszkowa Aniela i p. Senkówna Irena, przedstawiciel wydziału pow. P.K.Ingram i inni zaproszeni goście oraz straże pożarne z Kolbuszowej i z Kolbuszowej Górnej. Po nabożeństwie dokonał otwarcia bramy przez przecięcie wstegi starosta p.Sienkiewicz a ksiądz M. Grzyb poświęcenia całego domu odpowiednim przemówieniem zakończono uroczystość.

Rok 1937

Z dniem 1 II 1937 została przniesiona nauczycielka tutejszej szkoły p. A. Onyszkowa do IV klasy szkoły powszechnej w Cmolasie. W miejsce przeniesionej nauczycielki p. A. Onyszkowej został przydzielony do tutejszej szkoły od dnia 4 III 1937 nauczyciel kontaraktowy p. Michał Wojnik.

Z dniem 3 IX 1937 została przydzielona do tutejszej szkoły nauczycielka kontraktowa p. Kluz Maria.

                                                                                                                      Podpis

W dniu 10 XI jako w dzień poprzedzający święto Niepodległości Polski iluminowano wieczorem całą szkołe. W tym też dniu wywieszono chorągiew. Następnego dnia odbyło się w kościele parafialnym nabożeństwo, w którym wzięła udział młodzież szkolna, straz pożarna i Koło Gospodyń Wiejskich oraz obywatelstwo miejscowe. W czasie nabożeństwa odśpiewała dziatwa szkolna pieśni religijne. Po nabożeństwie młodzież i zaproszone organizacje miejscowe wróciły do szkoły, gdzie w pięknie zielenią i chorągiewkami w przybranej sali odbył się uroczysty poranek z następującym programem: przemówienie, deklamacje, śpiewy i obrazek sceniczny pt „W rocznicę Odrodzenia Polski”. Po skończonym poranku nadano audycję radiowe z Warszawy.

Dnia 5 grudnia 1937 roku staraniem miejscowego nauczyciela i Koło Rodzicielskiego urządzono w szkole „Wieczór ŚW. Mikołaja” dziatwa szkolna odczytała monolog ŚW. Mikołaja i odegrała obrazek sceniczny pt,,Wieczór ŚW. Mikołaja” po czym SW. Mikołaj rozdawał dzieciom podarunki. Na przedstawienie przybyli rodzice – dzieci i dziękowali nauczycielom za tak miłą niespodziankę dla dzieci.

Rok 1938

Dnia 13 I 1938 roku  urządzono dla dzieci w szkole imprezę choinkową. W program weszło: przemówienie, deklamacje i monologi. Imprezę tę powtórzono dnia 16 I na zebraniu rodzicielskim i odśpiewano popularniejsze kolędy.

Dnia 1 II to jest w dzień Imienin Pana Prezydenta Ignacego Mościckiego odbyło się w tutejszym kościele uroczyste nabożeństwo. Po nabożeństwie wróciła młodzież do szkoły, gdzie w pięknie udekorowanej sali i portretu Pana Prezydenta odbyła się wzniosła akademia. W program weszło: przemówienie ucznia klasy VI, w którym podniósł znaczenie i pracę Pana Prezydenta dla Polski, następnie dzieci z poszczególnych klas wygłosiły odpowiednie deklamacje przeplatane śpiewami patriotycznymi oraz odegranie obrazka scenicznego pt,, Luty srebrno okuty”

W 18-letnią rocznicę dostępu do morza odbył się w tutejszej szkole poranek na który złożyły się:

1)      Słowo wstępne

2)      Deklamacje

3)      Śpiewy

4)      Odczyty

5)      Odśpiewanie hymnu

Na wstępie podano dzieciom cel poranku. Po słowie wstępnym odczytano broszurki pt: ,,Wisłą do Gdańska”, ,,Morze”, ,,W porcie Gdańskim”. Po czym nastąpiły deklamacje i śpiewy. Poranek zakończono odśpiewaniem hymnu ,,Jeszcze Polska nie zginęła”.

Dnia 18 II w związku z „Tygodniem Propagandy Trzeźwości” odbyła się aktualna pogadanka i odczytanie referatu pt,, Alkoholizm i jego skutki”.

W dniu 19 III jako w dzień Imienin Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego młodzież tutejszej szkoły wzięła udział w uroczystym nabożeństwie a po wysłuchaniu wróciła do szkoły podejmując normalną pracę. W dniu tym wygłosił Pan Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej przemówienie, które transmitowało Polskie Radio. Z przemówieniem Pana Prezydenta zaznajomiono młodzież. Wieczór, celem wysłuchania przemówienia, zaproszono miejscowe organizacje. Przyszło około 80 osób.

W dniu 3 maja jako rocznicę Konstytucji odbyło się w kościele parafialnym nabożeństwo, w którym wzięła udział młodzież szkolna. Po skończonym nabożeństwie wróciła do szkoły, gdzie odbył się poranek przy udziale władz miejscowych i organizacji. W program weszło:przemówienie, deklamacje, obrazek sceniczny i śpiewy.

            Program żałobnej akademi w 3 rocznice śmierci (12 maja) Pierwszego Marszałka Polski  Józefa Piłusudskiego.

1)Słowo wstępne wygłoszone przez  ucznia kl VI

2) Deklamacja wiersza pt,, Biją dzwony”

3) Śpiew „ Za żołnierza co tu leży” „A gdy hejnały”

4) Dalsze deklamacje „O Marszałku”, „Trzeba pracować”, „Serce wodza”

5)Wije wianek z błękitnych sasanek Jaskółka”

Minutowe milczenie, incenizacje.

Na zkończenie odśpiewano hym Państwowy „Jeszcze Polska nie zginęła”. W budynku szkolnym wywieszono chorągiew z czarną krepą, którą przybrano też i portret „Pierwszego Marszałka”.

Niezwykłym wydarzeniem w tutejszej gromadzie był przemarsz 17 Pułku Piechoty w Rzeszowie w dniu 4 VI o godz. 14.00 po południu. Pułk ten szedł do Kolbuszowej po dwa karabiny maszynowe, ofiarowane przez powiat Kolbuszowski. Młodzież szkolna i ludność miejscowa powitała owacyjnie żołnierzy na skręcie szosy (pod Markiem), przy postawionej w tym celu bramie powitalnej. Na bramie widniał napis „Witamy naszą armię.” Po przemówieniu powitalnym wójta p. Franiszka Stąpora i ucznia miejscowej szkoły, wręczyła dziewczynka bukiet kwiatów Pułkownikowi p. Stanisławowi Siudzie. Po czym młodzież szkolna odśpiewała 2 pieśni żołnierskie. Pułkownik S. Siuda dziękował gorąco za to miłe i niespodziewane przyjęcie, życząc tutejszej młodzieży aby wyrosła na dobrych i dzielnych żołnierzy. W ciągu całego przemarszu wiwatowano na cześć armi i obsypywano żołnierzy kwiatami.

Dnia 11 VI przystąpiła dziatwa III kl. do pierwszej Komuni Św. Po nabożeństwie wróciła do szkoly gdzie p. O. Kier. Szkoły p. Siekierska Janina przygotowała dla niej wspólne śniadanie. Przybyły również wszystkie matki i serdecznie dziękowały za to przyjęcie.

            Od dnia 2 IX do 9 IX 1938 roku odbywały się w oklicy Kolbuszowej manewry. Dnia 9 IX zbliżyły się wojska do Kupna i odbyły na polach ćwiczenia.

Pismem Inspektoratu Szkolnego z dnia 5 X 1938 r. została przydzielona do tutejszej szkoły kontraktowa nauczycielka Anna Wróblówna.

----------------------------Uroczystość 20-lecia Niepodległosci-------------------------------------

W miejscowym kościele odbyło się nabożeństwo o godz. 8.00 rano, które odprawił ksiądz kanonik Grzyb. W nabożeństwie wzięły udział dzieci i ludność miejscowa, na którym odśpiewano szereg pieśni religijnych. O godz. 9.00 poranek. W program weszło: przmówienie ucznia kl VI, deklamacje dzieci poszczególnych klas, śpiewy i sztuczka pt. ,,Na Św. Niepodległości”. Na poranek przybyły też miejscowe organizacje wraz z ludnością miejscową.

Dnia 6 XII  została odegrana sztuczka pt,,Św. Mkołaj”. Po przedstawieniu rozdano dzieciom podarunki.

                                                                                                                                 Podpis

Rok 1939

            Dnia 15 I 1939 r tj, w niedzielę urządzono dla miejscowej młodzieży szkolnej choinkę połączoną z odspiewaniem kolęd i obdarzeniem najbiedniejszych dzieci bucikami.

            Dnia 1 II ( środa ) odbyło się w tutejszym kościele uroczyste nabożeństwo z okazji imienin Pana Prezydenta Ignacego Mościckiego. Po nabożeństwie poranek w szkole.

            Dnia 18 II odbyło się w tutejszym kościele nabożeństwo  żałobne za spokój duszy papieża Piusa XI zmarłego 10 II 1939. Dnia 18 III wysłuchały dzieci audycji radiowej w związku z imieninami Marszałka Polski Edwarda Rydza Śmigłego. W tym tez dniu poświęcono jedną godz na pogadankę o imieninach i czynach Pierwszego Marszałka Polski Jozefa Piłsudskiego.

Dnia 19 III wzięła młodziez udział w nabożeństwie a 20 wysłuchala transmitowanego przez radio przemówienia Pana Prezydenta o Polsce i zmarłym Marszałku Józefie Piłsudskim.

            Dnia 3 maja w Rocznicę Konstytucji odbyło się w kościele parafialnym nabożeństwo, następnie poranek w szkole z udziałem miejscowej ludności

            Dnia 12 maja nabożeństwo żałobne i akademia.W program weszło: odczyty, śpiewy, deklamacje i obrazek sceniczny. O godz. 11.00 wysłuchały dzieci audycji radiowej pt,, Jak Marszałek Józef Piłsudski prowadził Polskę ku wolności”. Po nabożeństwie i akademii godz pracy były normalne.

            Dnia 11 VI przystąpiła młodzież tutejszej szkoły do pierwszej Komunii Św. Po nabożeństwie wspólna fotografia następnie śniadanie w szkole. W szkole zgromadziły się prawie wszystkie matki i serdecznie dziękowały za to przyjęcie. Na osobną wzmiankę zasługuje przybycie 3 tutejszych gospodarzy jak: Gaweł Jan, Olszowy Ludwik i Białek Andrzej, którzy również wzęli udział w tym śniadaniu obdarzając dzieci równocześnie cukierkami, które dała miejscowa „ Spółdzielnia”.

         Rok szkolny zakończony zostal normalnie uroczystym nabożeństwem

            Dnia 1 września wybuchła wojna niemiecko-polska. Wskutek tego nauka w szkole nie rozpoczęła się.

            Dnia 8 września wojska polskie i niemieckie stoczyły w Kolbuszowej  bitwę w której oddział polski został pobity i musiał się cofnąć. Kolbuszowa, Kupno i okoliczne miejscowości zostały zajęte.

Rok szk. 1940/41

Nauka w szkole rozpoczęła się dopiero 7 stycznia. Z dniem ostatniego lutego tutejsi nauczyciele zostali przeniesieni. Dnia 1 marca br. Został kierownikiem szkoły Herman Jan.

Nauka  w szkole odbywała się normalnie jak w szkole dwuklasowej.

Rok szk. 1941/42

Z powodu przeniesienia poprzedniego kierownika szk i nauczucielki Rudolfówny z dniem 1 I objął obowiązki kierownika szkoły Tadeusz Łykus, a obowiązki nauczyciela Julian Tunia. Dnia 1 Kwietnia objął posadę nauczyciela Wojciech Mruczek – kierownik szkoły wysiedlonej gromady Komorów gmina Majdan Królewski i nauczycielka Stanisława Ćwiklik, wysiedlona z gromady Hucisko. Ponieważ kierownik szkoły T. Łykus przeniósł się do Jawornika z dniem 1 maja 1941. Wojciech Mruczek objął obowiązki kierownika szkoły. Dnia 1 V został zamianowany do tutejszej szkoły na nauczyciela Tadeusz Dubisz – kier szkoły z wysiedlonej groamdy Leszcze. Rok szkolny zakończył się normalnie.

Nowy rok szkolny rozpoczął się z początkiem września. Nauka odbywała się jak w szkole czteroklasowej przez cały rok.

Rok 1942/43

Mimo biedy i braku odzieży dzieci około 75% uczęszczały do szkoły. Nauka odbywała się normalnie jak w szkole czteroklasowej w sześciu odziałach. To jest rocznik 6 i 7 miał naukę cichą i głośną. Rok szkolny zakończył się 3 VII. Z braku opału były wakacje węglowe od dnia 12 XII do 20 III 1943 roku

Rok 1943/44

            Rok szkolny rozpoczął się dnia 1 września. Nauka odbywała się w sześciu oddziałach jak w poprzednim roku szkolnym. Z dniem 1 XI została zwolniona na własną prośbę nauczycielka Stanisława Ćwiklik. Dnia 1 I 1944 roku została przydzielona do tutejszej szkoły nauczycielka Stanisława Przywara.

W tym roku szkolnym na podstawie zarządzenia Władz Generalnego Gubernatostwa z dnia 16 III  1940 została tutejsza szkoła przemianowana na szkołę czteroklasową. Z powodu nadmiaru dzieci naukę prowadzono jak w szkole pięcioklasowej w pięciu oddziałach.

Z dniem 1 IV została przydzielona do szkoły nauczycielka Kardyś Waleria. Rok szkolny zakończył się dnia 4 VII.

            Okupacja niemiecka w Kupnie trwała od dnia 8 IX 1939 roku do dnia 1 VIII 1944 roku. Podczas tej okupacji poziom nauki w szkołach znacznie się obniżył, bo nie wolno by