|
Historia wsi Kupno
Budowa boisk piłkarskich
Kupno to leśna osada z końca XVI wieku.
Na przełomie XVI i XVII wieku Kupno stało się wsią królewską. Królowie, a
zwłaszcza Stefan Batory, który dbał o dobra królewskie w Puszczy
Sandomierskiej, zakładał na jej obrzeżach z dobrami prywatnymi osady strażników
lasów i zwierzyny. Prawdopodobnie w ten sposób powstały królewskie Kupno,
Widełka i Kłapówka.
Najstarsze
wzmianki o naszej wsi można spotkać w księgach parafii Kolbuszowa, gdyż Kupno
przez wieki należało do niej. W 1640 roku od kwietnia do grudnia urodziło się
12 dzieci, w tym 9 chłopców i 3 dziewczynki, zaś w roku następnym (1641) -
urodziło się 20 dzieci. Pierwsze nazwiska mieszkańców wsi to m.in. Kaczorek,
Gołobczyk, Bartkowic, Przywara, Niezgodka, Pastuła, Węgrzyn, Kozieł, Miazga,
Sufnar, Kołodziejczyk, Wróbel, Zuber, Rzepka, Ród.
Pierwsze
wzmianki historyczne pochodzą dopiero z pierwszej połowy XVII wieku (1642).
Dokument dotyczy podziału majątku pomiędzy synami po śmierci Stanisława
Lubomirskiego, magnata z Wiśnicza i Rzemienia, urzędnika królewskiego,
właściciela od 1616 roku Kolbuszowej z zamkiem i kluczem majętności, w którym
czytamy: "Bratkowicki klucz królewski z bliskimi mu wsiami Kupno i Widełki
bierze w dożywotnie posiadanie Aleksander Michał Lubomirski, starosta
sandomierski, później koniuszy koronny i wojewoda krakowski, pan Kolbuszowej”.
W
1660 roku Kupno zamieszkiwały 54 rodziny, czyli ok. 350 mieszkańców
i nadal była własnością królewską, dzierżawioną przez Lubomirskich. Na
początku XIX wieku księżna Maria Radziwiłłówna darowała chłopom folwark. Nie
chciała, aby Aus- tria sprzedała go w drodze przetargu innym właścicielom.
W
XIX w. Kupnem zarządzał baron Branicki, a wieś liczyła 158 gospodarstw.
Ciekawostką jest to, że wieś w tym okresie posiadała serwitut w lasach Widełki.
Mieszkańcy wsi po uwłaszczeniu zrzekli się serwitutu za pieniądze (obligacje).
Ze
sprawozdania Rady Gminy Kupno z 1667 roku wynika, że wieś posiadała następujący
majątek: kapitał serwitutowy, budynek szkolny, spichlerz, pastwisko gminne o
powierzchni 44 mórg 729 sążni. W następnych latach (1867 – 1981) gmina na
pastwisku pozwoliła ubogim włościanom wystawić 21 budynków mieszkalnych,
z których płacili czynsz. Gmina Kupno w tym okresie miała 2 182 mórg 140
sążni i 1527 mieszkańców.
Kupno
z Widełką i Kłapówką należą do powiatu sadowego w Głogowie, aby po zmianie
podziału administracyjnego w 1867 r i likwidacji powiatów sądowych
w Sokołowie i Głogowie, powrócić na stałe do utworzonego w Kolbuszowej
powiatu polityczno – sądowego.
Obecnie
wieś posiada 295 gospodarstw i ok. 1500 mieszkańców, a życie jest związane z
Kościołem i organizacjami działającymi na jej terenie. Początkowo Kupno
należało do parafii kolbuszowskiej, aby od 1919 r. dzięki wikariuszowi z
Kolbuszowej ks. Teofilowi Stawarzowi stać się niezależną ekspozyturą. Kościół
budowano w latach 1914 – 1920 i 10 maja 1925 roku ks. bp. Leon Wałęga erygował
parafię w Kupnie.
Pierwszym
proboszczem był ks. Jakub Stosur, który dokończył budowę kościoła i wybudował
plebanię. Następnym był ks. Michał Grzyb, zmarły w 1941 r., w wyniku
pobicia przez okupantów, gdyż ukrył dzwon z kościelnej dzwonnicy. Do roku
1945 posługę duszpasterską sprawowali
ks. Tomasz Bułat i ks. Ludwik Motyka z parafii Przedbórz.
Po
II wojnie światowej parafię objął były kapelan ks. Stanisław Wrona, za którego
wykonano polichromię wnętrza kościoła i wybudowano dzwonnicę, na której
umieszczono dzwon z 1928 roku. Od 1967 roku parafię obejmuje ks. Adam Stachura,
za którego wybudowano plebanię i dom katechetyczny. Po jego śmierci w 1990 roku posługę przez dwa miesiące
pełnił ks. Ryszard Kiwak.
Od
6 marca 1990 roku parafię objął wikariusz z Kolbuszowej, ks. Proboszcz
Kazimierz Osak, który wraz z parafianami prowadzi remont kościoła, plebani i
domu katechetycznego, zagospodarowuje teren przykościelny i wykazuje troskę o
cmentarz parafialny.
Dzięki
społecznej postawie mieszkańców nastąpiły w okresie powojennym duże zmiany na
lepsze w wyglądzie wsi. Oto kilka przykładów:
- 1959
– elektryfikacja wioski
- 1967/68 – położenie asfaltu na drodze
wiodącej przez wieś
- 1978 – 1981 –
gazyfikacja wsi (wybudowano 25 km sieci i zgazyfikowano 235 gospodarstw)
- 1992 – 93 – budowa wodociągu
wiejskiego.
Z
historią wsi nierozerwalnie wiążą się dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej, która
istnieje od 1925 roku.